- Kamunikat.org
- Бібліятэка
- Кнігазборы
- Калекцыі
- Іншае
«Каласы пад сярпом тваім» выйдуць у версіі, аб якой марыў Уладзімір Караткевіч
2025-12-06 08:19
:/:
Фонд Kamunikat.org падрыхтаваў уx0dx0aдрук «Каласы пад сярпом тваім».
Да юбілею 95-ці годдзя Уладзіміраx0dx0aКараткевіча, фонд Kamunikat.org падрыхтаваў у друк «Каласы пад сярпом тваім».x0dx0aЗа межамі Беларусі раман па-беларуску выходзіць упершыню. Аднак яго самайx0dx0aвялікай адметнасцю зx27яўляецца тое, што гэта тэкст, за які аўтар змагаўся прыx0dx0aжыцці, здымаючы праўкі, зробленыя для выдання 1968 года.
x0dx0ax0dx0aРэдактаркайx0dx0aвыдання з’яўляецца Валянціна Андрэева. Падчас аспірантуры яна знайшла ўсеx0dx0aдаступныя на той момант фрагменты кнігі, расставіла іх храналагічна і ў вынікуx0dx0aўдалося знайсці тэкст, які аўтар сам лічыў гатовым для публікацыі белавіком,x0dx0aале які так і не ўбачыў свет.
x0dx0ax0dx0aГэты белавікx0dx0aцяпер захоўваецца ў Акадэмічнай навуковай бібліятэцы ў Мінску. На яго падставеx0dx0aбыў падрыхтаваны і выдадзены тэкст у 25-ці томным зборы твораў Уладзіміраx0dx0aКараткевіча ў выдавецтве «Мастацкая літаратура». Паводле Валянціны Андрэевай,x0dx0aтэкст белавіка быў тым тэкстам, які сам аўтар хацеў пабачыць апублікаваным.
x0dx0ax0dx0aДля новагаx0dx0aвыдання рэдактарка Валянціна Андрэева паспрабавала прачытаць творx0dx0aКараткевіча вачыма рэдактара, якому не трэба падпарадкоўвацца савецкім нормам.
x0dx0ax0dx0a- Савецкімx0dx0aнормам і савецкаму бачанню тэкстаў, ідэалогіі, нават беларускай мовы.x0dx0aПаспрабавалі прачытаць вачыма прыязнага рэдактара, які, з аднаго боку, хочаx0dx0aзрабіць твор лепшым і ўказаць аўтару на памылкі, але з іншага чуе і цэніцьx0dx0aсамога аўтара, разумее гісторыю твора і гісторыю аўтара. Не мае намеру шчоўкацьx0dx0aпа носе маладога пісьменніка, які лезе ў гісторыю і паказвае яе зусім іначай,x0dx0aчым прынята. Які ўводзіць форму і словы, якія ў той час не віталіся. То бок, мыx0dx0aяшчэ раз прачыталі белавік гэтага рамана і вярнулі ў тэкст тое, што на сёння неx0dx0aз’яўляецца крамолай, наадварот многія словы, як капіяваць, для нас натуральныяx0dx0aсёння, Караткевіч менавіта такое слова ўжываў. Але савецкія рэдактары не магліx0dx0aяго прапусціць, бо заўважылі ў ім нешта недазволенае ці непрынятае для мовы.
x0dx0ax0dx0aСярод іншагаx0dx0aвернута словы: маскаль, Беларусь, беларусаў, Падняпроўе, Рака. Гэтыя словы зноўx0dx0aзанялі належнае ім месца на старонках.
x0dx0ax0dx0aНягледзячы наx0dx0aпрацу рэдактаркі бясспрэчным аўтарам рамана застаецца Уладзімір Караткевіч,x0dx0aгаворыць Валянціна Андрэева:
x0dx0ax0dx0a- Ніводнагаx0dx0aмайго слова ў рамане не з’явілася. Усе словы, якія мы вярнулі, гэта быў строгаx0dx0aтэкст, які пісаў Уладзімір Караткевіч. Лічу, што гэты момант вельмі важнаx0dx0aпільнаваць. Калі я рыхтавала тэкст, то старалася быць скрайне далікатнай. Неx0dx0aвяртаць тэксты, у неабходнасці вяртання якіх у мяне няма ўпэўненасці.
x0dx0ax0dx0aДырэктарx0dx0aвыдавецтва Kamunikat.org Яраслаў Іванюк звяртае ўвагу, што «Каласы пад сярпом тваім» пісаў чалавекx0dx0aсмелы. Аднак да друку раман аддаваў рэаліст.
x0dx0ax0dx0a- Час, каліx0dx0aКараткевіч пісаў раман, не спрыяў таму, што тэкст мог выйсці без цэнзарскіхx0dx0aправак. Яго пісаў чалавек смелы. Аднак, да друку раман аддаваў рэаліст. Тамуx0dx0aўжо сам Караткевіч зрабіў там свае праўкі, якія дазволілі раману выйсці ўx0dx0aсавецкі час. Прыйшоў час, каб такія кнігі, важныя для сучасных беларусаў,x0dx0aвыйшлі без цэнзарскіх правах. Бо акрамя правак Караткевіча цэнзура таксамаx0dx0aвыкінула некаторыя моманты. Мы вяртаем моманты, дзе аўтар пісаў пра Беларусь,x0dx0aпра беларусаў, але чаго ў савецкіх выданнях не было. Акрамя таго, «Каласы падx0dx0aсярпом тваім» на беларускай мове ўпершыню выйдуць у замежжы.
x0dx0ax0dx0aУ выдадзенымx0dx0aрамане не будуць пазначаны моманты, якія дадалі рэдактары. Валянціна Андрэева тлумачыць,x0dx0aшто такая пазнака моцна ўмешваецца ў творчую волю аўтара. Гэта таксамаx0dx0aперашкаджае паглыбляцца ў твор, а менавіта да паглыблення і рэфлексіі надx0dx0aтворам запрашае рэдактарка.
x0dx0ax0dx0a
Крыніца: Беларуская служба Польскага радыё
Камунікат.org – Беларуская
Інтэрнэт-Бібліятэка
Пры выкарыстаньні матэрыялаў у друку спасылка на крыніцу інфармацыі абавязковая.
Пры выкарыстаньні матэрыялаў у Інтэрнэце прамая гіпэрспасылка на Kamunikat.org абавязковая.
Ідэя сайту Яраслаў Іванюк
Пры выкарыстаньні матэрыялаў у Інтэрнэце прамая гіпэрспасылка на Kamunikat.org абавязковая.
Ідэя сайту Яраслаў Іванюк
Fundacja Kamunikat.org | KRS 0000735360 | NIP 5423316380 | REGON 380450384
fundacja@kamunikat.org | Białystok | Polska
Правы © 2000-2026 by Kamunikat.org